ΑΞΕΞΑΝΤΡ ΝΤΟΥΓΚΙΝ, Ο ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΟΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΣΤΗΣ

του Ιωάννη Κωνσταντόπουλου*
O Αλεξάντρ Γκελγιέβιτς Ντούγκιν υπήρξε από τους στενότερους (εξ απορρήτων) συμβούλους σε ζητήματα γεωπολιτικής του Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και είναι από τους γνωστότερους πολιτικούς στοχαστές και συγγραφείς της μετασοβιετικής Ρωσίας, θεωρητικός της
ιστορίας των ιδεών στον τομέα της πολιτικής στην πατρίδα του, είναι εμπνευστής της λεγόμενης Τέταρτης Πολιτικής Θεωρίας (4η Π.Θ.) όπως την αποκαλεί, αλλά και εμπνευστής και διανοητικός ηγέτης του γεωπολιτικού ρεύματος του (σύγχρονου) Ευρασιατισμού ή Νεο-Ευρασιανισμού, όντας παράλληλα υποστηρικτής του πολυπολισμού στο διεθνές σύστημα, φτάνοντας να ασκεί σημαντική επιρροή στην Ρωσική ελίτ.Μελέτησε τους κλασικούς Γερμανούς γεωπολιτικούς, τον Φρειδερίκο Ράτσελ, τον Καρλ Χαουσχόφερ, τον σημαντικότερο εκπρόσωπο της Βρετανικής γεωπολιτικής σχολής ΧάλφορντΜάκιντερ, καθώς και τον φιλόσοφο, νομικό και πολιτικό επιστήμονα Κάρολο Σμιτ και επηρεάστηκε από αυτούς. Σαν γιος αξιωματούχου των Σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών, είναι λογικό η γεωπολιτική αποσύνθεση της ΕΣΣΔ (συνεπακόλουθο της πτώσης της), να τον σημάδευσε βαθιά, επιδρώντας στην εξέλιξη της (γεω)πολιτικής σκέψης του.
Ο Ντούγκιν χαρακτηρίζεται από έναν ιδιάζων συντηρητισμό και παραδοσιοκρατία (τραντισιοναλισμό), αλλά και από έναν άκρατο αντιδυτικισμό και αντιαμερικανισμό, απορρίπτοντας πλήρως τον φιλελευθερισμό, τον οποίο κατηγοριοποιεί σαν ένα είδος νέου ολοκληρωτισμού. Επίσης στα κείμενα του διαφαίνονται και νεο-ιμπεριαλιστικές τάσεις (ανάλογες με εκείνες των νεοσυντηρητικών που διαμόρφωσαν το δόγμα Μπους), κάτι εμφανές και από το πολύκροτο βιβλίο του »Ταθεμέλια της Γεωπολιτικής», που κυκλοφόρησε το 1997). Εκεί οικοδομεί τον Ευρασιανισμό, γράφοντας για την ανάγκη μιας επανάστασης εναντίον των ΗΠΑ και του φιλελευθερισμού που εκείνες εκφράζουν, καλώντας την Ρωσία να διαμορφώσει έναν άξονα με ισχυρές χερσαίες δυνάμεις της Ευρώπης (Γερμανία), της Μέσης Ανατολής (Ιράν) και της Ασίας (Ιαπωνία), αλλά και να απορροφήσει άλλα κράτη (πχ. Φιλανδία, Ουκρανία, Μογγολία κ.α.)!
Ο Ντούγκιν ακόμη: α) υποστηρίζει μια επέκταση της Ευρασίας στην Δυτική & Κεντρική Ευρώπη, αποκόπτοντας το Ηνωμένο Βασίλειο από την γηραιά ήπειρο, β) ενθαρρύνει την πρόκληση εσωτερικής αναταραχής στις Ηνωμένες Πολιτείες, που θα εντείνουν τα σχίσματα της Αμερικάνικης κοινωνίας (ακόμα και με την δράση ειδικών δυνάμεων του Ρωσικού στρατού!), γ) ώστε η ενωμένη Ευρασία να μπορέσει να επεκταθεί και στην Λατινική Αμερική, δ) προτρέπει τον διαμελισμό της Κίνας, την οποία αντιλαμβάνεται σαν ένα μελλοντικό κίνδυνο για την Ευρασιατική Ρωσία, για αυτό πιστεύει ότι η Ρωσία θα πρέπει να δημιουργήσει μια ζώνη ασφαλείας αναμεσά στις δυο χώρες (απαρτιζόμενη από το Θιβέτ, την Xinjiang, την Μαντζουρία και τη Μογγολία), στρέφοντας το Πεκίνο προς τον Ειρηνικό και την Ινδοκίνα, στο πλαίσιο μιας γεωπολιτικής ανταπόδοσης! Αυτά όμως δεν πρέπει να ξενίζουν, αφού ο τελικός στόχος του έργου του είναι η αποκατάσταση της Ρωσικής αυτοκρατορίας, ενώ οι διατυπώσεις που κάνει έγιναν στο πνεύμα του ωμού ρεαλισμού της γεωπολιτικής και των διεθνών σχέσεων, όπως έπραξαν στο παρελθόν οι Brzezinski, Kissinger.
Πολιτικά διαφωνών με το Σοβιετικό καθεστώς, με την πτώση του κομμουνισμού ο Ντούγκιν προσχώρησε στην εθνικιστική αντιπολίτευση κατά του Προέδρου Μπόρις Γιέλτσιν και συνεργάστηκε πολιτικά με διάφορα ρεύματα της δεξιάς και της αριστεράς στην χώρα του. Πρόκειται σίγουρα για μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, αφού έχει κατηγορηθεί πολλάκις ως φασίστας, κυρίως από δυτικούς κύκλους: για δηλώσεις και θέσεις που είχε κατά το παρελθόν (κατά την δεκαετία του ’90), αλλά και για σχέσεις του με Ευρωπαίους νεοφασίστες. Ο Ντούγκιν, με βάση τις τωρινές του πεποιθήσεις, θα μπορούσε να ονομαστεί σαν ένας σκληρός νέου τύπου εθνικιστής, με σαφείς τάσεις εθνικομπολσεβικισμού (όπως παραδέχεται και ο ίδιος), αλλά και κάποιες ακραίες θέσεις, αλλά μάλλον όχι ακροδεξιός, νεοφασίστας ή ακόμα νεομπολσεβίκος (έχει κατηγορηθεί ως τέτοιος). Άλλωστε για εκείνον πια ο φασισμός είναι κατακριτέος, ενώ με την διαμόρφωση της 4ης Π.Θ. κατά τα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας, μπαίνει σε μια ώριμη περίοδο, αφού παλιά ήταν γνωστός για την έλξη του προς ριζοσπαστικά δεξιά και αριστερά ιδεώδη, θεωρώντας τον εαυτό του και την ευρύτερη ιδεολογία του σαν: αντιρατσιστική και αντιεθνικιστική, που απορρίπτει τον φασισμό, τον κομμουνισμό και τον φιλελευθερισμό, όντας επικεντρωμένη στην διαφορετικότητα των πολιτισμών.
Πάντως είναι δεδομένες οι σχέσεις του με (κυρίως) ακροδεξιά, αλλά και αριστερίστικα Ευρωπαϊκά κόμματα, στο πλαίσιο της συλλογικής προώθησης της διαδικασίας ευρύτερης ανάπτυξης θεωρίας του (4η Π.Θ. & Ευρασιανισμός), στο όνομα πάντα των συμφερόντων της Ρωσίας, όπως τουλάχιστον τα αντιλαμβάνεται ο ίδιος. Ο Ντούγκιν από την πλευρά του δεν αποδέχεται τις κατηγορίες ότι είναι νεοφασίστας, πιστώνοντάς τες σε φιλελεύθερη προπαγάνδα που χρηματοδοτεί ο Τζωρτζ Σόρος. Δίδασκε μέχρι το καλοκαίρι του 2014, Κοινωνιολογία και Γεωπολιτική στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας, το φημισμένο Λομονοσόφ (Lomonosov), όπου και ήταν επικεφαλής της έδρας Κοινωνιολογίας των Διεθνών Σχέσεων του τμήματος Κοινωνιολογίας στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας, καθώς και του Κέντρου Συντηρητικών Μελετών του εν λόγω τμήματος. Όμως απολύθηκε από την θέση του, εξαιτίας ακραίων δηλώσεών του σχετικά με την Ουκρανική κρίση, για την οποία έχει υποστηρίξει την ενεργή Ρωσική ανάμειξη.
Τέλος πρέπει να ειπωθεί πως αυτήν την περίοδο το Κρεμλίνο έχει αποστασιοποιηθεί από τον Ντούγκιν, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι ο τελευταίος είχε κατά τρόπον αυτονομηθεί και οι στόχοι που επεδίωκε, έρχονταν σε σύγκρουση με τις γεωπολιτικές προτεραιότητες της Ρωσικής ηγεσίας.

Πηγές
1) Alexander Dugin, Η Τέταρτη Πολιτική Θεωρία, σελ. 21-38, 83-96, 115-117, 134-142, 233-239 (Αθήνα, Εκδόσεις Έσοπτρον, 2013).
2) Σωτήρης Δημόπουλος, Ο Αλέξανδρος Ντούγκιν για τον Ευρασιανισμό, τη Γεωπολιτική της Ξηράς και της Θάλασσας και τη θεωρία της Πολυπολικότητας, ιστοσελίδα sotiriosdemopoulos.blogspot.gr, 20 Ιανουαρίου 2015.
3) (συνέντευξη του Α. Ντούγκιν στον ΔημήτρηΚωνσταντακόπουλο), Αλεξάντρ Ντούγκιν εφ’ όλης της γεωπολιτικής ύλης…, περιοδικό »Hellenic Nexus», Μάιος 2013,  τεύχος 74, σελ. 66-69.
4) John B. Dunlop, AleksandrDugin’s Foundations of Geopolitics,(journal) Demokratizatsiya 12.1, Ιανουάριος2004, σελ. 41-57.
5) MarlèneLaruelle, Russo-Turkish Rapprochement through the Idea of Eurasia: Alexander Dugin’s Networks in Turkey, The Jamestown Foundation Occasional Paper, Απρίλιος 2008, σελ. 4, 7-11.
6) FarukAkkan&YaşarNiyazbayev, ‘I support neo-Eurasianism, not Ergenekon’, εφημερίδαToday’s Zaman, 29 Οκτώβριος 2008.
7) Άρης Ραβανός, Αλεξάντερ Ντούγκιν: O γκουρού του Πούτιν και η σχέση με τη ΧΑ, εφημερίδα Το Βήμα, 13 Απριλίου 2014.
8) FyodorLukyanov, RussiaSeesTurkeyThroughItsOwnLens, ιστοσελίδαΑl-Μonitor, 14 Ιουλίου 2013.
9) Robert Coalson, New Greek Government Has Deep, Long-Standing Ties With Russian ‘Fascist’ Dugin, ιστοσελίδαRadio Free Europe/Radio Liberty, 28 Ιανουαρίου 2015.
10) Russia’s European supporters: In the Kremlin’s pocket, ιστοσελίδαThe Economist, 14 Φεβρουαρίου 2015.

* Διεθνολόγος, νομικός και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α.

http://www.analystsforchange.org/

 

Related Post

Κατηγορίες: 'Αρθρα. Προσθήκη στους σελιδοδείκτες.

Αφήστε μια απάντηση