EΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ.

1Του Ιωάννη Αθ. Μπαλτζώη

H Κυπριακή κρίση δεν απασχολεί μόνο τις χώρες της Ευρωζώνης, αλλά και τις γειτονικές  χώρες της Μέσης Ανατολής, με πρώτο και καλύτερο το Ισραήλ, που έχει ιδιαίτερες οικονομικές σχέσεις με την Κύπρο και τελευταία τις  ισχυρές οικονομικές  και στρατηγική φύσης συμφωνίες, για την συνεργασία των δύο χωρών σε πολλά θέματα και φυσικά  στην εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων, που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα στις ΑΟΖ των δύο χωρών. Έτσι λοιπόν κορυφαίοι Ισραηλινοί αναλυτές , όπως οι Ora Coren, Ital Trilnick και Eran Azran  προσπαθούν να αναλύσουν την οικονομική κρίση της Κύπρου και αν και πόσο επηρεάζει τις Κυπρο-Ισραηλινές συμφωνίες, μια ανάλυση που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και διαφωτίζει πολλά οικονομικά θέματα.

Οι αναλυτές επισημαίνουν, αρχικά, ότι οι έντονες αναταραχές που εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη την Ευρώπη και στον κόσμο, μετά την οικονομική κρίση στην Κύπρο, δεν αναμένεται να προκαλέσουν μεγάλες διακυμάνσεις στις επιχειρηματικές δραστηριότητες στο Ισραήλ, παρά την εγγύτητα των δύο χωρών. Θα μπορούσε, εντούτοις, να έχει μεγαλύτερη επίδραση σε ορισμένους επιχειρηματικούς τομείς, όπως στην Ισραηλινή εταιρεία υδάτων Mekorot,  που βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση μιας μονάδας αφαλάτωσης στο Ισραήλ. Οι πέντε μεγαλύτεροι τραπεζικοί όμιλοι του Ισραήλ ανέφεραν ότι δεν έχουν άμεση έκθεση στη νήσο και ο επικεφαλής του ινστιτούτου εξαγωγών υποστήριξε ότι θα υπάρξει μικρή ή καθόλου επιρροή στις ισραηλινές εξαγωγές.

Είναι γνωστό ότι πολλές Ισραηλινές επιχειρήσεις, καθώς και πολλές άλλες διαφόρων χωρών (Ουκρανία, Βρετανία κλπ), ιδιατέρως  δε από την Ρωσία,  έχουν την έδρα τους στην Κύπρο, λόγω της εγγύτητας  και της χαμηλής εταιρικής φορολόγησης:  Δηλαδή 10%  στην Κύπρο,  έναντι 25% στο Ισραήλ και μάλιστα στα έσοδα  αυτών και πλήρης εξαίρεση από το φόρο των κερδών που προκύπτουν από την πώληση περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται εκτός της χώρας. Ούτε η Κύπρος εφαρμόζει παρακράτηση φόρου στα μερίσματα που καταβάλλονται σε αλλοδαπούς. Αλλά βάσει της Κυπριακής νομοθεσίας,  οι εταιρείες πρέπει να διοικούνται και να ελέγχονται στην επικράτεια της χώρας για να καταστεί δυνατό να θεωρηθούν ως Κυπριακές εταιρείες για φορολογικούς λόγους.  Διαφορετικά φορολογούνται μόνο για τα κέρδη που απέκτησαν στην Κύπρο. Παρέχοντας μια βάση (toehold)  στην ευρωζώνη, της οποίας η Κύπρος είναι μέλος, η νήσος αποτελεί δημοφιλή προορισμό για τις εταιρείες συναλλάγματος (forex) και εταιρειών Ισραηλινών που δραστηριοποιούνται στους τομείς των στοιχημάτων και των τυχερών παιγνίων.

Η Κύπρος ζήτησε   δάνειο από τη Ρωσία για να αποτρέψει την οικονομική κατάρρευση, αλλά δεν αποκόμισε άμεση ανταπόκριση και ανακούφιση, όπως μέχρι τώρα γνωρίζουμε, μετά την απόρριψη από το κοινοβούλιό της,  των όρων του ευρωπαϊκού πακέτου διάσωσης,  μια εξέλιξη  που αυξάνει τον κίνδυνο της χρεοκοπίας και της κατάρρευσης των τραπεζών.

Ο Κύπριος Υπουργός Οικονομικών Μιχάλης Σαρρής, ο οποίος μετέβη στην Ρωσία και παραμένει ακόμη,   δήλωσε από τη Μόσχα,  ότι δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία με το Ρώσο ομόλογό του  Άντον Σιλουάνοφ, αλλά οι συνομιλίες θα συνεχιστούν. Το Ρωσικό Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι οι Κύπρος ζήτησε επιπλέον 5 δις ευρώ και πενταετή παράταση, καθώς και χαμηλότερους τόκους για το υπάρχον δάνειο των 2,5 δις ευρώ.

Η Κύπρος αναζήτησε τη βοήθεια της Μόσχας,  μετά την απόρριψη του σχεδίου  του Eurogroup,  το περασμένο Σάββατο 16/3/13,   για πακέτο διάσωσης 10 δις ευρώ, καθώς οι βουλευτές καταψήφισαν την Τρίτη τον όρο της ΕΕ για φορολόγηση των καταθέσεων, 6,7% μέχρι τις 100.000 Ευρώ και 9,9% για καταθέσεις άνω των 100.000 Ευρώ.  Η Μόσχα είναι σαφές, ότι έχει τα δικά της συμφέροντα για την επιβίωση των κυπριακών τραπεζών, που έχουν διαδραματίσει ρόλο υπεράκτιου οικονομικού παραδείσου ρωσικών επιχειρήσεων και Ρώσων πολιτών.  Ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας της  ΕΚΤ για την Κύπρο Ζόεργκ Ασμούσεν δήλωσε ότι η ΕΚΤ πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση των τραπεζών της νήσου,  εκτός εάν η Κύπρος δεχθεί το πακέτο διάσωσης σύντομα.

Οι μεγαλύτερες ισραηλινές τράπεζες, αναφέρουν οι Ισραηλινοί αναλυτές, δηλαδή οι  Hapoalim, Leumi, Israel Discount Bank, Mizrahi Tefahot First International και Bank of Israel, δήλωσαν ότι ήδη απέφυγαν να μεταφέρουν κεφάλαια στην Κύπρο, αφού αντελήφθησαν, ότι η γειτονική χώρα, όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες , εντάσσονται στην κατηγορία του  υψηλού κινδύνου υπό το φως της οικονομικής κρίσης που μαστίζει τη γηραιά ήπειρο. Ορισμένες ισραηλινές τράπεζες, δήλωσαν ωστόσο, ότι μπορούν να εκτεθούν εμμέσως στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα, μέσω πελατών τους που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο.

Η Ισραηλινή Εταιρεία ασφαλιστικής πίστωσης δεν έχει ακόμη αυξήσει τα ασφάλιστρα κινδύνου για τις εμπορικές συναλλαγές με την Κύπρο, παρά τη διογκούμενη οικονομική κρίση, αλλά  διερευνά αυτό το ενδεχόμενο. Η Εταιρεία  όμως είχε τοποθετήσει την Κύπρο στις χώρες υψηλού κινδύνου εδώ και έξη μήνες, ενώ έθετε το κατεχόμενο τμήμα της νήσου στην ‘υψηλότερη κατηγορία κινδύνου’.

Σύμφωνα με την ανάλυση, τα  χημικά και πετροχημικά προϊόντα αντιπροσώπευαν το 92% των συνολικών εξαγωγών του Ισραήλ προς την Κύπρο που ανήρχοντο στα 912 εκατομμύρια $ το 2012, με την εταιρεία Oil Refineries Ltd να έχει μεγάλη διαφορά από τις άλλες εταιρείες. Οι Ισραηλινές εξαγωγές προς την Κύπρο μειώθηκαν κατά 3% σε σχέση με το 2011, ενώ οι εισαγωγές τριπλασιάστηκαν, φθάνοντας τα 965 εκατομμύρια δολάρια.

Εν τω μεταξύ, η Κυπριακή κυβέρνηση αποφάσισε να διακόψει της αγορές αφαλατωμένου ύδατος υπό το φως της κρίσης και των σχετικά υψηλών βροχοπτώσεων τους τελευταίους μήνες. Η κίνηση αυτή θα μπορούσε να έχει συνέπειες για την ισραηλινή κυβερνητική εταιρεία ύδρευσης Mekorot, που βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση μονάδας αφαλάτωσης στη Λεμεσό με δυνατότητα ημερήσιας παραγωγής 60.000 κυβικών μέτρων. Η Κύπρος είναι βάσει του συμβολαίου υποχρεωμένη να πληρώνει τη Mekorot ακόμα και αν δεν χρησιμοποιεί το νερό των εγκαταστάσεών της, αλλά ενδέχεται να υπάρξουν δυσκολίες λόγω των οικονομικών δυσχερειών.

Σύμφωνα με πηγές της εταιρείας, η Κύπρος έχει σχετικά περιορισμένα αποθέματα ύδατος στους ταμιευτήρες της  και ενδέχεται σύντομα να μην έχει άλλη εναλλακτική  επιλογή, από το να προβεί  τελικά σε αγορά αφαλατωμένου ύδατος. Προ τεσσάρων ετών, η χώρα αναγκάστηκε να πληρώσει  πολύ υψηλό τίμημα για τη μεταφορά νερού από την Ελλάδα με τάνκερ, λόγω της λειψυδρίας. Η κρίση ενδέχεται επίσης, να καθυστερήσει την πόντιση υποθαλασσίου ηλεκτρικού καλωδίου 2000 μεγαβάτ που θα ένωνε το Ισραήλ με την Κύπρο. Το εν λόγω καλώδιο αποσκοπεί στην αμοιβαία παροχή εφεδρικού τρόπου ηλεκτροδότησης, σε περίπτωση διακοπής της μονάδας παραγωγής ενέργειας ή απροσδόκητης αύξησης της ζήτησης. Η συμφωνία αυτή έγινε μετά το τραγικό δυστύχημα στην Ναυτική Βάση στρατηγός Ευάγγελος Φλωράκης τον Ιούλιο του 2011. Η Κύπρος με τη βοήθεια της ΕΕ σχεδιάζει επίσης να ποντίσει ηλεκτρικό καλώδιο μεταξύ αυτής και της Κρήτης. Το σχέδιο εκτιμάται ότι θα κοστίσει 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ και θα παράσχει στο Ισραήλ πρόσβαση στο δίκτυο ηλεκτρισμού της Ευρώπης.  Η οικονομική κρίση της Κύπρου όπως φαίνεται θα αλλάξει τελικά τον επιχειρηματικό χάρτη της Μεγαλονήσου και οι επιπτώσεις θα φανούν σε πολλά κράτη, όπως το Ισραήλ, την Ρωσία, την Ουκρανία και την Αγγλία.

Related Post

Κατηγορίες: 'Αρθρα. Προσθήκη στους σελιδοδείκτες.

Αφήστε μια απάντηση